Dat kan vragen oproepen die diep raken:

Juist het ontbreken van duidelijke antwoorden maakt onzekerheid mentaal belastend. Het gaat vaak om situaties waarop je niet volledig grip hebt en dat kan spanning, onrust of een voortdurend gevoel van alertheid geven.

De eerste reflex is vaak om harder te werken, nóg scherper te zijn of alles onder controle te houden. Maar bij langdurige onzekerheid werkt dat meestal averechts. Niet alles is voorspelbaar of beheersbaar.

Van controle naar veerkracht

Wat helpt, is de beweging van controle naar veerkracht: hoe blijf je stevig staan, ook wanneer omstandigheden veranderen?

Volgens historicus en hoogleraar Yuval Noah Harari zijn flexibiliteit, aanpassingsvermogen en verankering essentiële vaardigheden in een snel veranderende wereld. Juist binnen de advocatuur zijn deze kwaliteiten steeds belangrijker.

Flexibiliteit

Niet alles ligt binnen je invloedssfeer. Dat erkennen geeft vaak meer rust dan blijven vechten tegen onzekerheid.

Acceptatie betekent niet dat je opgeeft. Het betekent dat je realistisch kijkt naar wat er speelt en leert omgaan met situaties, gedachten en gevoelens die ongemak oproepen. Flexibiliteit helpt om mee te bewegen zonder voortdurend in de weerstand te schieten.

Aanpassingsvermogen

Nieuwe wetgeving, andere verwachtingen van cliënten, technologische veranderingen en veranderende werkculturen vragen om aanpassingsvermogen.

Juist daar ontstaat ook ruimte voor regie. Niet in het controleren van alles wat gebeurt, maar in de keuzes die je zelf maakt:

Door te focussen op waar je wél invloed op hebt, ontstaat opnieuw richting en stabiliteit.

Verankering

Naast flexibiliteit en aanpassingsvermogen is verankering essentieel. Zeker in een vak waarin prestaties, verantwoordelijkheden en verwachtingen hoog liggen.

Verankering betekent dat je verbonden blijft met je eigen waarden, grenzen en identiteit. Dat je keuzes maakt vanuit wat voor jou belangrijk is, is niet alleen vanuit druk van buitenaf.

Juist dat innerlijke kompas helpt om mee te bewegen zonder jezelf kwijt te raken.

Onzekerheid hoef je niet alleen te dragen

Binnen de advocatuur is het niet altijd vanzelfsprekend om onzekerheid bespreekbaar te maken. Toch ontstaat juist in openheid ruimte voor steun, begrip en realistische afstemming.

Een gesprek met collega’s, een leidinggevende of een professional kan helpen om spanning hanteerbaarder te maken. Niet omdat onzekerheid direct verdwijnt, maar omdat je het niet alleen hoeft te dragen.

MentaVitalis

Bij MentaVitalis begeleiden we dagelijks professionals in de advocatuur die zoeken naar meer rust, veerkracht en houvast in een veeleisende en veranderende praktijk.

Onze coaches en psychologen begrijpen de dynamiek van het juridische werkveld en sluiten aan bij wat er écht speelt, zowel professioneel als privé.

Soms begint duurzame inzetbaarheid niet met harder werken, maar met anders omgaan met wat onzeker voelt.

Je kantoor draait op vertrouwen, deadlines en sluitende dossiervorming. Toch leunt belangrijke communicatie nog vaak op een middel dat je nauwelijks kunt controleren: fysieke post. En juist daar ontstaat het risico. Een brief komt te laat aan, een ontvangst wordt betwist of een cruciaal document raakt uit beeld. Dan gaat het niet meer over de inhoud van de zaak, maar over de vraag of jij kunt aantonen wat er is verzonden en wanneer.

Voor een advocaten- of notariskantoor is dat geen klein operationeel probleem. Het raakt termijnen, bewijs, vertrouwelijkheid, aansprakelijkheid en reputatie. De frustratie daarover leeft breed in de juridische markt. Mr. Online schreef op 4 februari 2026 al dat juristen in meerdere rechtsgebieden tegen postproblemen aanlopen.

Waarom gewone post niet meer past bij de juridische praktijk

Jij wilt zekerheid. Je wilt weten dat vertrouwelijke informatie veilig aankomt. Je wilt kunnen aantonen dat een bericht tijdig is verzonden. En je wilt geen onnodige discussie achteraf. Gewone post biedt die zekerheid steeds minder.

De praktijk is sneller geworden, cliënten verwachten duidelijkheid en toezichthouders kijken scherper naar zorgvuldige omgang met informatie. Tegelijk blijft fysieke post afhankelijk van externe schakels waar jij weinig grip op hebt. Daardoor ontstaat een kwetsbaar proces op precies het punt waar jouw kantoor juist zekerheid nodig heeft.

De richting van de Rechtspraak is helder

De juridische sector beweegt al zichtbaar richting digitale communicatie. De Rechtspraak zet daar actief op in met digitale indiening, Mijn Rechtspraak en Veilig Mailen. In sommige zaakstromen is digitaal werken niet langer een keuze. Zo mogen beslagrekesten sinds 1 januari 2025 alleen nog digitaal worden ingediend; via post of gewone e-mail worden ze niet meer in behandeling genomen.

Ook het faxverkeer is door de Rechtspraak vervangen door Veilig Mailen. Daarbij is expliciet vermeld dat dit dezelfde juridische status heeft als het eerdere faxverkeer in die context. Dat onderstreept de beweging: minder afhankelijkheid van papier, meer nadruk op veilige en controleerbare digitale communicatie.

Gewone e-mail is snel, maar niet sterk genoeg

Veel kantoren zetten de stap van post naar e-mail. Dat lijkt logisch, maar gewone e-mail lost het echte probleem niet volledig op. Snelheid is niet hetzelfde als zekerheid. Bij vertrouwelijke cliëntinformatie, processtukken en termijngevoelige correspondentie wil je meer dan alleen een verzendknop. Je wilt bescherming van inhoud én bewijs van communicatie.

Daarom groeit de behoefte aan twee oplossingen die elkaar aanvullen. Beveiligd mailen beschermt vertrouwelijke informatie. Aangetekend mailen voegt daar juridisch aantoonbaar bewijs aan toe. Op die manier sluit jouw communicatie beter aan op de eisen van de moderne juridische praktijk.

Beveiligd mailen: vertrouwelijkheid als basis

Beveiligd mailen is de logische standaard voor gevoelige communicatie. Denk aan cliëntgegevens, conceptakten, processtukken en interne juridische stukken die je niet via gewone e-mail wilt versturen. De inhoud wordt versleuteld verzonden en wanneer een directe veilige verbinding niet mogelijk is, kan de ontvanger via een beveiligde omgeving met extra verificatie toegang krijgen.

Voor jouw kantoor betekent dat minder risico op datalekken, meer grip op wie daadwerkelijk toegang krijgt en een werkwijze die beter aansluit op privacy- en compliance-eisen. Bovendien werkt deze oplossing vanuit de bestaande mailomgeving, waardoor veilig werken geen los proces hoeft te worden.

Aangetekend mailen: bewijs wanneer het erop aankomt

Sommige berichten vragen om meer dan beveiliging alleen. Bij ingebrekestellingen, opdrachtbevestigingen, termijngevoelige correspondentie of belangrijke cliëntinstructies wil je achteraf geen discussie over verzending of ontvangst. Dan is aangetekend mailen de logische volgende stap.

Met aangetekend mailen beschik je over onafhankelijk bewijs van verzending en ontvangst, inclusief datum en tijdstip. Dat helpt je om zorgvuldig handelen aantoonbaar te maken, bewijsdiscussies te voorkomen en je dossier sterker op te bouwen. Voor een advocaten- of notariskantoor is dat niet alleen praktisch, maar strategisch. Je verlaagt risico’s en vergroot de controle op een cruciaal onderdeel van je praktijkvoering.

Wat dit jou concreet oplevert

Wanneer jij veilige communicatie als standaard inzet en aangetekend mailen gebruikt op de momenten dat bewijs telt, verandert communicatie van kwetsbaar proces naar controlemechanisme. Je vermindert de afhankelijkheid van trage poststromen. Je verkleint de kans op discussie over termijnen. Je beschermt vertrouwelijke informatie beter. En je bespaart tijd omdat digitale processen sneller en overzichtelijker zijn.

De Rechtspraak noemt daarbij voordelen als digitale ontvangst, eenvoudiger uitwisselen van stukken en tijd- en plaatsonafhankelijk werken. Voor kantoren komt daar nog iets belangrijks bij: minder administratieve rompslomp en meer rust in het dossier.

De echte vraag is niet meer óf je digitaliseert

De vraag is inmiddels niet meer of jouw kantoor veiliger en aantoonbaarder moet communiceren. De vraag is hoe snel je dat goed organiseert. Wie blijft vertrouwen op fysieke post voor kritieke communicatie, accepteert onnodige onzekerheid. Wie vertrouwelijke informatie nog via standaard e-mail verstuurt, laat risico bestaan waar dat niet nodig is.

Wil je meer grip op vertrouwelijkheid, bewijs en termijnen, dan is de combinatie van beveiligd mailen en aangetekend mailen de logische stap. Daarmee sluit jouw kantoor aan op de ontwikkeling van de Rechtspraak én op de verwachtingen van cliënten, medewerkers en toezichthouders.

Financiële risico’s

In dit artikel richten wij ons op advocatenkantoren die de financiële risico’s als gevolg van een cyberincident (nog) niet hebben afgehecht. Wij achten dat noodzakelijk. Het cyberrisico is een risico dat tegenwoordig goed verzekerbaar is.  

De advocatuur vormt een aantrekkelijk doelwit van cybercriminelen. De vertrouwelijkheid van de informatie die u onder u hebt, de verantwoordelijkheden die dat met zich meebrengt en de omvang van de financiële belangen van dossiers waar u mee te maken heeft, maakt de advocatuur kwetsbaar.

Een groot deel van de maatregelen om uw kantoor te beschermen tegen cybercriminelen liggen op het organisatorische vlak. Denk daarbij aan bewustwording, training van personeel, implementatie en naleving van vaste procedures. Ook een gedegen afdichting van de veiligheid van uw systemen door technische maatregelen in samenspraak met uw IT-provider vallen hieronder. 

Beheersing van cyberrisico’s is een proces dat permanente aandacht vereist. 
De ontwikkelingen gaan snel, cybercriminelen zijn inventief en zetten AI in. Daardoor dienen beveiligingsmaatregelen continue aangescherpt te worden en de menselijke factor blijft een hardnekkige kwetsbaarheid.  

Een cyberincident brengt hoge kosten met zich mee: notificatiekosten, kosten van netwerkonderbreking, mogelijke boetes, ransomware, reputatieschade etc. 

Cyberverzekering

Een cyberverzekering dekt deze vormen van zogenaamde eigen schade. Daarnaast biedt zij ook dekking voor aansprakelijkheid en directe en concrete hulp door het bieden van incident management. Dit is een team van (juridische)specialisten, forensische onderzoekers en mediadeskundigen dat samen met u en uw IT-provider direct na impact het incident in kaart brengt en maatregelen neemt. Het doel is u te ontzorgen en het incident te beheersen.  

Door de impact die een incident heeft op uw kantoor adviseren wij u een cyberverzekering af te sluiten. De marktomstandigheden zijn daarvoor momenteel gunstig. 

Wenst u hierover met ons in gesprek te gaan, dan kunt u contact opnemen met Anton Lintel van Aon Professional Services: anton.lintel@aon.nl / 06-22803608. 

Op basis van de omzet van uw kantoor adviseren wij u te kiezen voor een verzekerd bedrag van tenminste: 

Deze opsomming is indicatief, hieraan kunnen geen rechten worden verleend. Bijzondere situaties, bijvoorbeeld meerdere vestigingen en/of systemen kunnen reden zijn voor maatwerk. 

De afgelopen maanden is het debat over digitale onafhankelijkheid zichtbaar geïntensiveerd. Geopolitieke spanningen, onzekerheid rond Amerikaanse wetgeving en politieke ontwikkelingen in 2025 hebben het besef versterkt dat Europese organisaties kwetsbaar zijn als hun digitale infrastructuur buiten Europa wordt aangestuurd.

De recente discussie rond de overname van een partij die betrokken is bij de hosting van DigiD liet zien hoe gevoelig digitale ketens zijn. Digitale infrastructuur is geen randvoorwaarde meer, maar een strategisch fundament.

Tegelijkertijd zet het nieuwe regeerakkoord nadrukkelijk in op een “EU-first”-benadering en minder afhankelijkheid. Digitale autonomie/soevereiniteit wordt expliciet genoemd als uitgangspunt. Dat sluit aan bij bredere Europese initiatieven, zoals de verdere uitrol van eIDAS en de Europese digitale identiteit.

Voor advocatenkantoren is dit geen politiek thema. Het raakt direct aan jouw professionele verantwoordelijkheid om aantoonbaar zorgvuldig om te gaan met vertrouwelijke informatie en digitale risico’s.

Waarom dit jou als advocaat raakt

Je werkt met vertrouwelijke data van cliënten. De vraag is waar die data staat, wie er technisch toegang toe heeft en onder welk rechtsregime die valt.

Daarnaast stapelt de regelgeving zich op: NIS2, de AI Act, de Data Act etc. Al deze kaders leggen nadruk op ketenverantwoordelijkheid en transparantie in je applicatielandschap. Je moet bijvoorbeeld kunnen uitleggen welke leveranciers je inzet, hoe zij data beveiligen en welke onderaannemers betrokken zijn.

Software in de advocatuur wordt in Nederland verkocht, maar niet altijd in Nederland ontwikkeld of gehost. Vraag jezelf af: wie bouwt deze software? Wie onderhoudt het? Waar staat de data, ook tijdens transitie en van de back-ups? Is versleuteling goed ingericht? Kun je de data zelf exporteren en beheren?

Zijn er al Europese alternatieven?

Ja. Voor veel bedrijfssoftware en productiviteits-oplossingen bestaan inmiddels Europese alternatieven. De EU Tech Map laat bijvoorbeeld zien dat het ecosysteem breder is dan vaak wordt gedacht. Van cloud-opslag tot workflow-tools en digitale handtekeningen: er zijn oplossingen die volledig binnen de EU worden ontwikkeld en gehost.

Dat betekent niet dat je morgen alles moet vervangen. Veel kantoren draaien grotendeels op Microsoft-infrastructuur. Dat is begrijpelijk. Microsoft levert sterke PaaS-oplossingen en is diep verweven in de dagelijkse praktijk met bijvoorbeeld Microsoft 365. Volledig afscheid nemen is voor veel organisaties lastig of niet realistisch.

Wat je wél kunt doen, is scherp sturen op configuratie en bewijs. Laat aantonen dat je data binnen de EU wordt opgeslagen. Controleer tenant-instellingen. Vraag om verwerkersovereenkomsten en inzicht in sub-processors.

Wat kun je concreet doen?

Een pragmatische aanpak helpt. Veel onderdelen horen eigenlijk al thuis in je AVG-dossier of kwaliteitsmanagementsysteem:

Dit is geen eenmalige exercitie. Het is onderdeel van professioneel risicomanagement.

Zet vandaag een eerste stap

Data-soevereiniteit begint niet met grote woorden, maar met concrete keuzes in je applicatielandschap. De vraag is niet of Europa deze kant op beweegt. De vraag is of jij meebeweegt – of wacht tot een client of toezichthouder ernaar vraagt.

Werk je met niet-Europese ondertekenoplossingen? PKIsigning is een Nederlands alternatief voor digitale handtekeningen, voldoet aan eIDAS en met focus op de legalmarkt. Je houdt grip op je data, integreert met je bestaande systemen en sluit aan bij de Europese koers richting digitale autonomie.

Want juist in het loslaten ontstaat ruimte. Voor rust, herstel, creativiteit en vertrouwen. Balans zit precies in die dynamiek: weten wanneer je moet sturen en wanneer je de teugels juist even mag laten vieren.

Balans beweegt mee

Toch streven we vaak naar een soort perfecte balans, alsof het iets is dat je kunt vinden en vasthouden. Maar zelfs in de natuur bestaat die constante balans niet. Er is wind en stilte, bloei en terugtrekking, spanning en ontspanning. Ook wij bewegen zo. Mentale balans is geen vast punt op de horizon, het beweegt mee met de dynamiek van het werk en het leven.

Bij MentaVitalis spreken we dagelijks juristen uit verschillende werkvelden: advocatuur, zakelijke dienstverlening, overheid en bedrijfsleven. Wat zij gemeen hebben, is de zoektocht naar houvast in een wereld vol tegenstrijdige verwachtingen:

Leer voelen wat je nú nodig hebt

Hoe blijf je dan in balans? Niet door het perfecte midden te vinden, maar door te leren voelen wat je nú nodig hebt. Soms is dat actie: doorpakken, besluiten nemen, verantwoordelijkheid dragen. Soms is het juist pauze: afstand nemen, opladen, reflecteren. En soms is het simpelweg: even je verhaal doen, zonder dat er direct een oplossing hoeft te zijn.

De kracht van persoonlijke aandacht

Signalen van disbalans kunnen uitgroeien tot langdurig verzuim als ze niet tijdig worden opgemerkt of besproken. Juist in een vakgebied waar doorzetten en professionaliteit vanzelfsprekend zijn, worden deze signalen vaak laat herkend. Terwijl één goed gesprek vaak al voldoende is om weer perspectief en regie te ervaren.

95% van de professionals die door MentaVitalis wordt gecoacht, blijft aan het werk. De helft daarvan geeft aan dat zij zonder deze ondersteuning zouden zijn uitgevallen.

Leer hoe je als advocaat of notaris grip houdt op wat telt en loslaat wat stress veroorzaakt. Richt je energie op wat impact heeft — voor een krachtige praktijk én meer werkplezier.Professionals kunnen met al hun mentale vragen, werk- of privégerelateerd, 24/7 terecht bij MentaVitalis. Zij spreken direct een deskundige coach die bekend is met hun werkterrein. Indien nodig kunnen zij snel terecht bij één van de 120 coaches en psychologen binnen ons landelijk dekkende netwerk.

Veel gestelde vragen

Die twijfel komt niet uit het niets. In de praktijk gaat het bij veilige communicatie niet alleen om versleuteling, maar ook om wie er technisch en juridisch bij data kan, hoe je ontvangers verifieert, welke bewijslast je achteraf kunt leveren en hoe groot de kans is dat een medewerker per ongeluk tóch een onveilige route kiest. En precies daar kan wantrouwen in (en potentiële onveiligheid van) Zivver een heel logische aanleiding zijn om te heroverwegen: blijven we dit nog willen, of stappen we over naar een alternatief dat veiligheid én bewijsvoering centraler heeft staan, zoals Veilig Mailen van Aangetekend.

Wat er nu schuurt: vertrouwen is óók een security-control

Ook als een oplossing op papier aan normen voldoet, kan het vertrouwen alsnog beschadigen door signalen over mogelijke kwetsbaarheden, onduidelijkheid over toegang tot berichten, of zorgen over eigenaarschap en jurisdictie. Tweakers berichtte bijvoorbeeld dat de IND wil stoppen met Zivver na de overname door een Amerikaans bedrijf, omdat het volgens de IND niet is uit te sluiten dat gegevens in handen komen van de VS. Los van de exacte juridische duiding: dit soort berichtgeving werkt direct door in de risico-afweging van bestuurders.

Voor een advocaten- of notariskantoor is dat extra relevant omdat je dagelijks werkt met informatie die, als die uitlekt of onderschept wordt, meteen leidt tot reputatieschade, cliëntvertrouwen dat afbrokkelt en mogelijk meldplichten of tuchtrechtelijke vragen. Het is precies waarom “veilig mailen” bij veel kantoren inmiddels governance is: iets waar je als management aantoonbaar grip op moet hebben.

De lat volgens NOvA en Rechtspraak: vertrouwelijkheid vraagt om extra beveiliging

De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) is er helder over dat onbeveiligde e-mail geschikt is voor algemene communicatie, maar niet voor het uitwisselen van vertrouwelijke informatie. In dezelfde NOvA-tips wordt benadrukt dat commerciële mailprogramma’s versleuteld verzenden kunnen ondersteunen en dat de Rechtspraak specifieke eisen stelt aan veilig mailen.

Op de pagina met beveiligingsmaatregelen noemt de NOvA bovendien expliciet dat het versturen van documenten beveiligd moet worden door gebruik te maken van een programma voor veilige e-mail en/of e-signing.

De Rechtspraak legt op haar FAQ uit wat zij onder Veilig Mailen verstaat: berichten en bijlagen zijn versleuteld en er is een “tweede factor” om identiteit van verzender en ontvanger te verifiëren. Interessant voor kantoren die willen kunnen switchen: de Rechtspraak zegt óók dat je uit verschillende aanbieders kunt kiezen, zolang die voldoen aan NTA 7516 en, als het gaat om aangetekende elektronische bezorging, eIDAS-gecertificeerd (qERDS) kunnen zijn en interoperabel zijn volgens NTA 7516.

De Raad van State is in dat kader ook praktisch: een basisaccount is vaak niet genoeg en als jouw oplossing pas bij het verzenden nog om ontvangerscontrole/authenticatie vraagt, kan dat betekenen dat je niet voldoet aan de technische vereisten van NTA 7516 voor rechtstreeks Veilig Mailen. Met andere woorden: “veilig mailen” is niet alleen een vinkje, het is ook inrichting en afdwingbaarheid.

Waarom Beveiligd Mailen van Aangetekend logisch in beeld komt

Als het vertrouwen in Zivver afneemt, zoeken kantoren doorgaans twee dingen tegelijk: meer zekerheid over veiligheid én minder discussie over bewijs en compliance. Dat is precies waar Aangetekend zich positioneert.

Aangetekend beschrijft Beveiligd Mailen (in de markt vaak als “veilig mailen” aangeduid) als e-mailen waarbij vertrouwelijkheid, integriteit en authenticiteit worden geborgd, met expliciete verwijzingen naar AVG, eIDAS en NTA 7516. Daarnaast claimt Aangetekend dat data binnen Europa blijft en dat dit het risico op Cloud Act-problematiek wegneemt, en dat er bescherming is tegen phishing en spoofing.

Via Balieplus wordt die propositie nog concreter gemaakt richting de juridische praktijk. Op de Balieplus-pagina over Beveiligd Mailen staat dat de oplossing vooraf controleert of er een veilige verbinding met de ontvanger kan worden opgebouwd en dat, als dat niet kan, de ontvanger via twee-factor-authenticatie inlogt in een beveiligde omgeving om het bericht te lezen. Dat sluit heel direct aan op het NOvA-uitgangspunt “vertrouwelijk = extra beveiliging” én op hoe de Rechtspraak Veilig Mailen uitlegt.

Veiligheid in de praktijk: phishing, spoofing en “bewijs achteraf”

Twee onderwerpen die in audits en incidentenonderzoeken steeds terugkomen zijn herleidbaarheid en e-mailvervalsing. Het NCSC beschrijft dat e-mailauthenticatiestandaarden zoals SPF en DKIM (en in de praktijk vaak ook DMARC) helpen om te verifiëren of e-mail namens jouw domein echt door bevoegde servers is verzonden en om spoofing tegen te gaan.

Daarnaast wordt “bewijs achteraf” steeds belangrijker: niet alleen dat je versleutelt, maar dat je kunt aantonen wat er is verzonden en ontvangen. De EU beschrijft bij eIDAS Electronic Registered Delivery Services (ERDS) expliciet dat deze diensten veilige en betrouwbare bezorging ondersteunen en bewijs leveren van het moment van verzending, ontvangst en integriteit van de inhoud.

Dat is precies waarom bestuurders in de juridische sector vaak richting aangetekende of geregistreerde e-mail bewegen voor kritieke stukken. PostNL vat het praktisch samen: je kunt mailen met dezelfde juridische waarde als een aangetekende brief, met bewijs van verzending en ontvangst en bescherming tegen ongewenste wijzigingen.

Balieplus positioneert Aangetekend in datzelfde speelveld door te benoemen dat Aangetekend Mailen een eIDAS QTSP is en een alternatief biedt voor aangetekende post, met inzet op rechtsgeldigheid en gebruik in Outlook.

Wat dit betekent voor partners en kantoormanagement

Als je de NOvA-lijn serieus neemt, is de vraag niet óf je extra moet beveiligen, maar hoe je dat zó inricht dat het ook elke dag goed gaat. Zodra er wantrouwen ontstaat in een oplossing als Zivver, wordt de afweging rationeel: je verlaagt je risico door te kiezen voor een oplossing die veiligheid standaard afdwingt, die past binnen de eisen rond NTA 7516 en die voor kritieke communicatie ook de bewijslast kan dragen die je in procedures of discussies nodig hebt.

Daarmee is de stap naar Veilig Mailen van Aangetekend niet alleen een IT-keuze, maar een governance-keuze. Zeker als je via Balieplus al toegang hebt tot Beveiligd Mailen van Aangetekend, inclusief de beschreven werkwijze met veilige verbinding waar mogelijk en 2FA waar nodig, en de positionering rondom AVG/eIDAS/NTA 7516.

Het thema van de Safer Internet Day 2026 is “Together for a better internet” – samen werken aan een betere online wereld. Dit betekent dat iedereen een rol heeft: ouders, onderwijsprofessionals, beleidsmakers, technologiebedrijven én gebruikers zelf. Doel is niet alleen om risico’s te beperken, zoals phishing, cyberpesten en datalekken, maar ook om de voordelen van digitale technologie verstandig en veilig te benutten.

Waarom deze dag juist nu relevant is

Ons online leven is niet meer “extra”; het ís de standaard. We werken in de cloud, chatten via apps, delen bestanden, plannen afspraken, en – steeds vaker – gebruiken we AI-tools voor tekst, onderzoek of samenvatten. Dat levert veel op, maar het vergroot ook het aanvalsoppervlak: phishing, accountovername, datalekken, deepfakes en oplichting worden slimmer en persoonlijker.

De kern blijft: techniek is belangrijk, maar gedrag is vaak doorslaggevend. Eén onoplettende klik of een hergebruikt wachtwoord kan al genoeg zijn.

7 praktische dingen die je vandaag al kunt doen (privé én op werk)

Je hoeft geen security-expert te zijn om je risico’s flink te verkleinen. Dit zijn snelle “high impact” stappen, gebaseerd op adviezen van o.a. NCSC, Veiliginternetten.nl en ENISA:

Voor organisaties: maak “menselijk cyberrisico” concreet

Veel organisaties investeren (terecht) in technische maatregelen, maar vergeten het structurele stuk: vaardigheden, routine en besluitvorming onder druk. Een werkbare aanpak is:

Webinar ‘Grip op cyberrisico’s in de advocatuur’

Wil je deze thematiek verdiepen? Doe dan mee met het webinar over cyberrisico’s van Balieplus in samenwerking met Secwiz. In deze sessie gaan wij dieper in op de belangrijkste cyberdreigingen voor juridische dienstverleners, bespreken we concrete praktijkvoorbeelden én geven we handvatten om de digitale weerbaarheid van jouw kantoor verder te versterken. Meer informatie en inschrijving vind je via onze kanalen — een waardevolle stap in de richting van een veiliger en weerbaarder digitaal werklandschap.

Balieplus biedt advocaten een unieke kans om te voldoen aan de kwaliteitseisen van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) door middel van hoogwaardige intervisiesessies. Onder leiding van de ervaren en recentelijk opnieuw geaccrediteerde intervisiebegeleider Julius Scholten, kunnen advocaten reflecteren op hun praktijkvoering en persoonlijke ontwikkeling.

Het Belang van Intervisie

Sinds 1 maart 2020 is intervisie een verplichte kwaliteitstoets voor advocaten, zoals vastgelegd in artikel 26 van de Advocatenwet. Deze gestructureerde groepsgesprekken helpen advocaten om dilemma’s en vragen over hun functioneren te bespreken in een veilige omgeving. Intervisie draagt bij aan zelfinzicht, oplossingsgericht denken en versterkt de kwaliteit van de advocatuur.

Julius Scholten: Deskundige Begeleiding

Julius Scholten, al vijf jaar verbonden aan Balieplus, is een vertrouwde naam in de advocatuur. Zijn aanpak kenmerkt zich door een combinatie van scherpte, empathie en humor. Deelnemers waarderen zijn vermogen om een open dialoog te faciliteren en complexe vraagstukken te ontrafelen. Zijn hernieuwde accreditatie door de NOvA onderstreept zijn expertise en toewijding aan kwaliteitsbevordering.

“Julius weet een intervisie op mooie wijze te begeleiden. Oog voor iedereen in de groep. Alert op de non-verbale signalen zelfs op scherm. Met goede vragen weet hij snel het issue bloot te leggen. Kortom. Een hele goede intervisie begeleider

Positieve Ervaringen

Deelnemers aan intervisiesessies via Balieplus benadrukken de meerwaarde van deze bijeenkomsten. De sessies bieden niet alleen verplichte opleidingspunten (4 PO-punten per sessie), maar ook waardevolle inzichten en praktische handvatten voor dagelijkse uitdagingen. Advocaten ervaren de sessies als nuttig, inspirerend en zelfs plezierig.

“Julius weet van de intervisie elke keer iets bijzonders te maken. Doordat deelnemers vaak jaarlijks terugkomen, ontstaat er vertrouwelijkheid in de groep. Hij schept een sfeer die daaraan bijdraagt.“

Praktische Informatie

Balieplus organiseert intervisies online, zodat advocaten flexibel kunnen deelnemen. De sessies bestaan uit drie bijeenkomsten van elk 2 uur en 40 minuten, verspreid over enkele weken. Hiermee voldoet u eenvoudig aan de jaarlijkse verplichting van acht uur intervisie.

Direct al geïnteresseerd?

Schrijf je dan hier gelijk in en maak tot 13 maart van € 100,- extra korting!

Aanmeldformulier

1. Verantwoord gebruik

Verantwoord gebruik van AI betekent dat kernwaarden voor een advocaat, zoals onafhankelijkheid, vertrouwelijkheid en deskundigheid zijn geborgd – óók met gebruik van AI-technologie.
Met AI ontstaan nieuwe beroepsrisico’s, zoals een geven van een onvolledig of onjuist advies doordat AI-output te veel wordt gevolgd. Het gebruik van vertrouwelijke cliëntinformatie die in (publieke) AI-tools wordt ingevoerd.
Maar ook het gebruik van AI door medewerkers zonder duidelijke instructies of eindcontrole. De BAV biedt dekking voor beroepsfouten, (vooralsnog) ook wanneer er gebruik is gemaakt van AI. Om de risico’s te beperken adviseren wij het AI-beleid en controleprocedures vast te leggen en in dossiers vast te leggen dat de advocaat zelf de output kritisch beoordeelt.

2. Inclusieve digitale transformatie: bescherming voor elk kantoor

De NOvA wil een digitale transformatie waar ook kleinere kantoren in kunnen meekomen. Deze kantoren hebben over het algemeen beperkte IT-middelen en er is terughoudendheid om een aparte cyberverzekering af te sluiten. De BAV dekt fouten in de juridische dienstverlening, ook als AI een rol speelt, mits zorgvuldig gebruikt. De cyberverzekering dekt digitale incidenten zelf waaronder,
datalekken, hacks, ransomware en forensisch onderzoek.
Een echt inclusieve digitale transformatie betekent ook dat er voor de éénpitters en kleinere kantoren duidelijke BAV- en cyberoplossingen beschikbaar zijn met heldere uitleg over waar de ene verzekering stopt en de andere begint.

3. Kennis en vaardigheden: randvoorwaarde voor dekking én premie

Digitale geletterdheid en AI-vaardigheden zijn volgens de NOvA onmisbaar. Verzekeraars kijken daar inmiddels ook scherp naar. Steeds vaker worden er bij het aanvraagtraject voor een BAV of cyberverzekering gevraagd naar de beschikbare AI- en IT-procedures.
Ook willen verzekeraars graag weten of medewerkers getraind zijn in het veilig en kritisch gebruiken van AI en hoe men borgt dat de advocaat eindverantwoordelijk blijft.
Investeren in AI-kennis en vaardigheden verkleint de kans op fouten en incidenten en verbetert de verzekerbaarheid. Daarnaast kan het discussies bij schade beperken zodra er zich een beroepsfout
voordoet die gelinkt is aan het gebruik van AI.

4. Innovatie en kwaliteit van dienstverlening

AI maakt innovatie in de advocatuur mogelijk. Denk hierbij aan slimmere documentanalyse en efficiëntere dossiervorming. Tegelijk neemt de digitale afhankelijkheid toe. De cyberverzekering speelt daarin een belangrijke rol. Bij een datalek of hack biedt zij directe incident response (IT-forensische expertise, juridische begeleiding, communicatie).
Bij ransomware of systeemuitval helpt een cyberverzekering bij het herstel en de continuïteit van de bedrijfsvoering. Ook zijn er binnen een cyberverzekering vaak preventietools inbegrepen, zoals
security-scans en awareness-trainingen. Dit laatste is met name voor de kleinere kantoren interessant omdat er op een laagdrempelige en relatief goedkope manier gebruik kan worden gemaakt van preventietools.

Conclusie

AI wordt steeds meer een sparringpartner van de advocaat. Het wordt momenteel al veel gebruikt en onze verwachting is dat dit in de nabije toekomst onmisbaar gaat zijn.
De vier kernwaarden van de NOvA bieden handvatten voor het gebruik van AI en met dit artikel vragen wij ook aandacht voor de gevolgen van de beroepsaansprakelijkheids- en cyberverzekering van uw kantoor.

Al heel wat jaren beschrijf ik trends en ontwikkelingen die ik waarneem en presenteer deze via Balieplus. In mijn dagelijkse netwerk heb ik het graag over werk-gerelateerde uitdagingen. Dit om samenwerking te omarmen die vaak goed van pas komen.

Ik volg het dagelijkse nieuws op de voet en vertaal en bespreek de trends en leg dwarsverbanden met wat ik zie, hoor en lees. Deze ontwikkelingen doen nog steeds opgeld en zijn natuurlijk op de website terug te vinden.

De waarde van intervisie voor advocaten

Voor degenen die de intervisie hebben omarmd weten dat zodra er onderling vertrouwen is er veel meer openlijk besproken wordt. Uit evaluaties blijkt dan ook dat men er concreet iets aan heeft en inzichten heeft gekregen die duurzame oplossingen bieden. 

Intervisie heeft mij bewustgemaakt van het effect dat je kan hebben als neutrale toehoorder. Soms is een spiegel nodig om te zien dat ons gedrag nét even anders kan – en soms moet.

Afgelopen twee jaren stond bij mij als intervisiegespreksleider vooral het thema omgangsvormen centraal. Een persoonlijke themakeuze zorgt voor nieuwe verbindingen. Verbindingen die soms heel bijzonder zijn. Serendipiteit als je het mij vraagt.

Bij de start van gesprekken is nadenken over wie we zijn we en waar iemand voor staat iets wat helpt in gesprekken. Samen met deelnemers bespreken we de urgentie. 

De keuzes die nog niet zo expliciet zijn gemaakt en niet helder zijn geformuleerd komen dan boven water. Juist in deze onstuimige tijd leeft de aloude vraag hoe we contact en verbinding maken weer op.

Maatschappelijke keuzes helpen bij onderscheidenheid

Het maatschappelijke morele kompas maakt in het denken waar we voor staan deel uit. Dit bepaalt met wie we in verbinding komen en past in de bedrijfsfilosofie van menig organisatie. Maatschappelijke keuzes zijn inmiddels een onlosmakelijk onderdeel van ons leven.

In maatschap gedreven organisaties met gelijkwaardige concurrenten en veeleisende relaties is het een uitdaging om bij te blijven bij alle nieuwe ontwikkelingen en daarin keuzes te maken. En in hoeverre dit helpt om onderscheidend te zijn en meerwaarde te bieden om onze relaties tevreden te houden is een lastige opgave.

Maatschappelijke keuzes om het goede te doen en eveneens een gezonde bedrijfsvoering voeren is al langer een grote uitdaging gebleken. Ook afgelopen jaren. Voor zowel de grotere kantoren als zeker ook voor de kleinere organisaties. Afstemmen met collega’s en een goede verstandhouding opbouwen met relaties zou geen discussie moeten zijn maar is toch vaak een onderwerp van gesprek. Noodzakelijk maar niet altijd even makkelijk als ons ego in de weg zit.

Al deze uitdagingen kosten natuurlijk tijd en energie. Energie die we soms snel kunnen verliezen. We vragen veel van onszelf en aan collega’s. Afgelopen jaren was het onderwerp uitval van collega’s (burn-out) dan ook minder taboe in vertrouwelijk gesprekken. Wat niet wegneemt dat dit onderwerp niet overal openlijk besproken wordt.

Duiden in een wereld die altijd online is vraagt om expertise en stellingname. Een verbindend thema voor 2026!

Steeds meer bedrijven lossen juridische kwesties intern op met hulp van AI. Dat vereist alertheid en taalkundig scherpe reacties om het verschil te duiden. De uitdaging is om voldoende relevant te blijven en de daarbij horende keuzes te maken. Een terugkerend onderwerp. Wie zich niet voldoende weet te onderscheiden heeft het moeilijk.

Wie geen stelling neemt, niet goed beschrijft wat er wordt waargenomen verliest niet alleen de aandacht bij relaties maar de relatie in zijn geheel.

In mijn netwerk bespreek ik het belang van juiste duiding en hoe dat helpt om zichtbaar te zijn in de veeleisende maatschappij. Ik zie in het belang van duiding een verbindend thema dat in 2026 wel eens leidend kan worden.

De juiste keuzes en zelfinzicht: Hoe blijf ik relevant?

De juiste keuzes maken om zakelijke het beste uit onszelf te halen en dit ook goed te verwoorden is niet iedereens specialiteit. Uit de vele besproken dilemma’s van de afgelopen jaren blijkt maar al te vaak dat begrip van de situatie begint bij zelfinzicht om tot echte oplossingen te komen. Elk jaar kies ik een thema dat aanspreekt en uitdaagt om met elkaar na te denken. Zo koos ik in 2025 voor dit thema: Hoe blijf ik relevant.

Bij het beantwoorden van vragen waarbij juridische en geschiedkundige kennis nodig is mist veelal een scherpe analyse. In discussie tijdens interviews om tot de kern te komen om beter beeld te geven zou je verwachten dat sprekers en interviewers socratische gesprekstechnieken zouden beheersen. Dat blijkt vaak niet het geval te zijn.

Vermogen om een netwerk aan je te verbinden

Tijdens de trends van 2019 riep ik al over de noodzaak van het hebben van een visie op je vak, weten wie je bent en waar je voor staat naast zelfvertrouwen. Dit helpt bij de uitstraling naar buiten. Dat dit niet alleen handig is maar vooral ook zorgt voor de nodige inspiratie om je heen om te verbinden. Dit vermogen om te verbinden en een netwerk te bouwen is anno 2026 niet een vanzelfsprekendheid.  

Bijlagen ter inspiratie en gedachteontwikkelingen

Rabobank: Sectorprognose Rabobank

Wolter Kluwer: AI governance in the legal industry

Financieel Dagblad: Concurrentie voor advocatenkantoren: bedrijven doen meer juridisch werk zelf