Deze checklist behandelt de cruciale vragen die jij jezelf moet stellen bij het starten van een eigen kantoor. We lopen door de harde eisen van de NOvA, maar ook door de praktische keuzes die je als ondernemer moet maken.
Je bent verplicht om je nieuwe kantoorstructuur tijdig door te geven via de Opgave Nieuw Kantoor (ONK). Dit verloopt digitaal via MijnOrde (BAR-beheer). Doe dit voordat je daadwerkelijk start, want de deken moet de organisatie goedkeuren. Zorg dat je een bewijs van inschrijving in het Handelsregister (KvK), je statuten (indien BV/Stichting), een kopie van je briefpapier en een bewijs van je beroepsaansprakelijkheidsverzekering bij de hand hebt.
Nee, dat is niet meer standaard verplicht. Je mag ervoor kiezen om geen derdengelden te ontvangen. Als je hiervoor kiest, moet je dit expliciet melden bij de deken én op je briefpapier, website en algemene voorwaarden vermelden dat je geen derdengelden kunt ontvangen. Wil je wél derdengelden ontvangen? Dan is een Stichting Derdengelden met een aparte bankrekening en een bestuurder (niet jijzelf of je partner) wel verplicht.
Je moet borgen dat je praktijk doorloopt bij langdurige afwezigheid of ziekte. Je bent verplicht een waarnemer aan te wijzen die advocaat is. De naam van deze waarnemer moet worden vastgelegd in je kantoorhandboek en vaak ook worden doorgegeven bij de kantooraanmelding. Leg dit vast in een schriftelijke waarnemingsovereenkomst.
Ja. Volgens de Verordening op de advocatuur (Voda) moet je de interne procedures vastleggen. Denk aan procedures voor de Wwft, dossierbeheer, klachtenregeling, waarneming en geheimhouding. De NOvA biedt hiervoor een Model Kantoorhandboek aan dat je kunt personaliseren.
Je mag niet onverzekerd praktijk voeren. De verzekering moet ‘adequaat’ zijn, wat betekent dat de dekking moet aansluiten bij de risico’s van jouw specifieke praktijk. De minimale dekking is vaak vastgesteld op € 500.000 per aanspraak (tot € 1.000.000 per jaar), maar voor veel praktijken is dit te laag. De polis moet ook een uitloopdekking (run-off) bevatten voor als je stopt. Via collectieven zoals Balieplus vind je polissen die standaard aan deze eisen voldoen.
Vanuit de NOvA niet, maar als ondernemer is het onverstandig om zonder te starten. Zonder AOV heb je bij ziekte direct geen inkomen meer, terwijl je kantoorlasten doorlopen. Een alternatief is een broodfonds (vaak beperkt tot 2 jaar) of crowdsourcing, maar een AOV biedt de meeste zekerheid tot je pensioendatum.
Als je toevoegingen wilt doen, moet je je inschrijven bij de Raad voor Rechtsbijstand (RvR). Je moet voldoen aan de inschrijvingsvoorwaarden (o.a. deskundigheidseisen per rechtsgebied) en bij voorkeur ‘High Trust’-afspraken maken voor een soepele verwerking van je toevoegingen.
Ja, dat mag, mits je de vertrouwelijkheid kunt waarborgen. Je moet beschikken over een afsluitbare ruimte waar je cliënten in vertrouwelijkheid kunt spreken zonder dat huisgenoten kunnen meeluisteren. Ook dossiers (fysiek en digitaal) moeten veilig zijn afgeschermd. Let op: je privéadres wordt dan wel je zakelijke adres in het openbare register (“Zoek een advocaat”), tenzij je een postadres/bezoekadres elders huurt.
Advocaten verwerken bijzonder gevoelige persoonsgegevens en vallen onder strenge AVG-regels én het beroepsgeheim. Je moet “passende technische en organisatorische maatregelen” nemen.
Gebruik beveiligd mailen (zoals Aangetekend Mailen/SmartLockr) voor cliëntcommunicatie.
Zorg voor tweestapsverificatie (2FA) op alle accounts (mail, dossierbeheer, cloud).
Maak versleutelde back-ups.
Zorg dat je softwareleveranciers (BaseNet, Microsoft 365) servers in de EU hebben.
Als je geen stagiair meer bent, geldt de standaardnorm: je moet 20 PO-punten per kalenderjaar behalen. Hiervan moet een deel besteed worden aan juridische inhoud en een deel mag aan vaardigheden. Houd er rekening mee dat bij een start halverwege het jaar de punten naar rato berekend worden.
Naast PO-punten ben je verplicht deel te nemen aan gestructureerde kwaliteitstoetsing. Je moet jaarlijks deelnemen aan een vorm van intercollegiale toetsing, zoals:
– Intervisie: Minimaal 8 uur per jaar met een groep advocaten onder leiding van een deskundige gespreksleider.
– Peer review: Een dossiercontrole door een externe advocaat.
– Gestructureerd intercollegiaal overleg: Minimaal 8 uur.
Nee, advocaten zijn gebonden aan gedragsregels omtrent publiciteit. Informatie mag niet misleidend zijn; je mag je niet presenteren als “specialist” als je dat niet kunt waarmaken (bijv. via lidmaatschap specialisatievereniging).
Verplichte onderdelen op je site zijn:
– Je kantoorklachtenregeling.
– Vermelding van je registratie in het rechtsgebiedenregister van de NOvA.
– Vermelding over derdengelden (wel/niet aanwezig).
– Algemene voorwaarden.
– Dienstverleningsdocument (tarieven/werkwijze).
In principe is no cure, no pay (volledig afhankelijk van resultaat) verboden voor advocaten in Nederland, behalve in een specifiek experiment voor letselschade- en overlijdensschadezaken (dat loopt tot 2026). Wat wel mag, is een resultaatsafhankelijke beloning waarbij het basistarief de kostprijs dekt, en een succesfee daarop komt.
Nee, flexibiliteit is in het begin vaak belangrijker dan grandeur. Een duur contract voor 5 jaar is een molensteen. Veel starters kiezen voor een bedrijfsverzamelgebouw of ‘business center’. Je deelt faciliteiten (receptie, vergaderruimtes, koffie) en zit tussen andere ondernemers. Let wel op de NOvA-eis van geheimhouding: een glazen wandje in een open kantoortuin waar iedereen meeluistert, mag niet. Zorg voor een afsluitbare eigen unit.
Dat hangt van je cliëntenkring af. Zakelijke cliënten verwachten vaak een zakelijke omgeving; de keukentafel komt minder professioneel over. Voor particulieren of toevoegingen is het vaak minder een issue, maar vraag jezelf af: wil je boze cliënten of wederpartijen aan je privédeur? Een alternatief is alleen een spreekruimte huren op locatie als bezoekadres, terwijl je je administratie thuis doet.
Baseer dit niet alleen op wat je “durft” te vragen, maar op een kostprijscalculatie: (Gewenst jaarinkomen + alle bedrijfskosten) / aantal declarabele uren = minimum uurtarief. Reken je niet rijk met 1.200 declarabele uren; als starter ben je veel tijd kwijt aan acquisitie en administratie. Reken voorzichtig met 800-900 uren in jaar 1. Kijk ook wat vakgenoten vragen; te laag inzetten kan wantrouwen wekken over je kwaliteit.
Advocaten zijn vaak slecht in geld vragen. Regel dit strak vóórdat je begint.
– Voorschotten: Werk altijd met voorschotten, zeker bij nieuwe cliënten. Geen voorschot = niet starten.
– Facturatiefrequentie: Factureer maandelijks. Dit houdt de bedragen voor de cliënt behapbaar en jouw cashflow gezond.
– Automatisering: Gebruik software die automatisch herinneringen stuurt. Dat haalt de emotie eruit.
Tenzij je een fiscale achtergrond hebt: neem een boekhouder. Jouw uurtarief als advocaat is hoger dan dat van een boekhouder. Elk uur dat je aan BTW-aangiftes besteedt, kost je feitelijk geld. Bovendien adviseert een goede boekhouder je over fiscale voordelen (zelfstandigenaftrek, investeringsaftrek).
Ja, voor de uitstraling en scheiding werk/privé is een 06-nummer vaak niet genoeg. Je hoeft geen fysieke lijn te laten graven; gebruik een VoIP-oplossing (zoals via Balieplus) waarbij een vast nummer uitkomt op een app op je mobiel. Zo zie je of iemand zakelijk belt en kun je doorverbinden naar een antwoordservice als je in zitting zit.
Absoluut niet. advocaatjansen@gmail.com oogt hobbyistisch en is onveilig. Gratis maildiensten scannen vaak inhoud voor advertenties, wat botst met je geheimhoudingsplicht. Registreer je eigen domeinnaam en neem een betaalde maildienst (bijv. Microsoft 365).
De NOvA eist een waarnemer op papier, maar in de praktijk werkt een buddy-systeem het best. Zoek een andere zelfstandige advocaat in jouw regio en spreek af: “Jij neemt mijn spoedjes waar tijdens mijn vakantie, ik doe dat voor jou.” Zorg dat deze waarnemer in geval van nood ook echt bij de dossiers kan.
Wacht niet tot de telefoon gaat, maar wees proactief.
– Netwerk: Laat oud-collega’s weten dat je start. Grote kantoren stoten vaak zaken af; zorg dat zij jou weten te vinden.
– Rechtsbijstandverzekeraars: Probeer op de lijst van voorkeursadvocaten te komen.
– Online vindbaarheid: Zorg voor een profiel op platforms zoals Trustoo en vul je Google Bedrijfsprofiel (Google Maps) perfect in.
Alleen als je het volhoudt. Kwaliteit gaat boven kwantiteit. Eén goed, begrijpelijk artikel per maand over een actueel probleem in jouw rechtsgebied levert meer op dan dagelijkse nietszeggende posts. Schrijf voor je cliënt (“Jip en Janneke”), niet voor andere juristen.
Als starter is de verleiding groot om altijd bereikbaar te zijn. Communiceer duidelijke bereikbaarheidstijden en zet je zakelijke nummer ’s avonds door naar voicemail. Doe aan verwachtingsmanagement: “Ik reageer binnen 24 uur” haalt de druk van de ketel vergeleken met “Ik reageer direct”.
Alleen is maar alleen. Organiseer je eigen ‘kantoorgenoten’ buiten de deur. De intervisie via Balieplus is verplicht, maar zoek ook een informele mentor of een app-groepje met oud-studiegenoten om even te kunnen sparren (geanonimiseerd).
Disclaimer: Deze lijst is een hulpmiddel en vervangt niet de officiële regelgeving van de NOvA. Raadpleeg altijd de meest actuele Verordening op de advocatuur (Voda) of de website advocatenorde.nl.
Start je eigen advocatenkantoor? Laat verzekeringen, ICT en kantoorzaken je niet afremmen. Balieplus helpt je met collectieve kortingen, slimme tools en praktische support zodat jij je focust op cliënten. Ontdek je voorsprong.