AI in de advocatuur: kernwaarden, beroepsaansprakelijkheid en cyberrisico’s

Onlangs heeft de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) vier kernwaarden benoemd voor het gebruik van AI in de advocatuur. In dit artikel gaan wij, per kernwaarde, nader in op de samenhang van deze kernwaarden met de beroepsaansprakelijkheidsverzekering (BAV) en cyberverzekering voor advocatenkantoren.

1. Verantwoord gebruik

Verantwoord gebruik van AI betekent dat kernwaarden voor een advocaat, zoals onafhankelijkheid, vertrouwelijkheid en deskundigheid zijn geborgd – óók met gebruik van AI-technologie.
Met AI ontstaan nieuwe beroepsrisico’s, zoals een geven van een onvolledig of onjuist advies doordat AI-output te veel wordt gevolgd. Het gebruik van vertrouwelijke cliëntinformatie die in (publieke) AI-tools wordt ingevoerd.
Maar ook het gebruik van AI door medewerkers zonder duidelijke instructies of eindcontrole. De BAV biedt dekking voor beroepsfouten, (vooralsnog) ook wanneer er gebruik is gemaakt van AI. Om de risico’s te beperken adviseren wij het AI-beleid en controleprocedures vast te leggen en in dossiers vast te leggen dat de advocaat zelf de output kritisch beoordeelt.

2. Inclusieve digitale transformatie: bescherming voor elk kantoor

De NOvA wil een digitale transformatie waar ook kleinere kantoren in kunnen meekomen. Deze kantoren hebben over het algemeen beperkte IT-middelen en er is terughoudendheid om een aparte cyberverzekering af te sluiten. De BAV dekt fouten in de juridische dienstverlening, ook als AI een rol speelt, mits zorgvuldig gebruikt. De cyberverzekering dekt digitale incidenten zelf waaronder,
datalekken, hacks, ransomware en forensisch onderzoek.
Een echt inclusieve digitale transformatie betekent ook dat er voor de éénpitters en kleinere kantoren duidelijke BAV- en cyberoplossingen beschikbaar zijn met heldere uitleg over waar de ene verzekering stopt en de andere begint.

3. Kennis en vaardigheden: randvoorwaarde voor dekking én premie

Digitale geletterdheid en AI-vaardigheden zijn volgens de NOvA onmisbaar. Verzekeraars kijken daar inmiddels ook scherp naar. Steeds vaker worden er bij het aanvraagtraject voor een BAV of cyberverzekering gevraagd naar de beschikbare AI- en IT-procedures.
Ook willen verzekeraars graag weten of medewerkers getraind zijn in het veilig en kritisch gebruiken van AI en hoe men borgt dat de advocaat eindverantwoordelijk blijft.
Investeren in AI-kennis en vaardigheden verkleint de kans op fouten en incidenten en verbetert de verzekerbaarheid. Daarnaast kan het discussies bij schade beperken zodra er zich een beroepsfout
voordoet die gelinkt is aan het gebruik van AI.

4. Innovatie en kwaliteit van dienstverlening

AI maakt innovatie in de advocatuur mogelijk. Denk hierbij aan slimmere documentanalyse en efficiëntere dossiervorming. Tegelijk neemt de digitale afhankelijkheid toe. De cyberverzekering speelt daarin een belangrijke rol. Bij een datalek of hack biedt zij directe incident response (IT-forensische expertise, juridische begeleiding, communicatie).
Bij ransomware of systeemuitval helpt een cyberverzekering bij het herstel en de continuïteit van de bedrijfsvoering. Ook zijn er binnen een cyberverzekering vaak preventietools inbegrepen, zoals
security-scans en awareness-trainingen. Dit laatste is met name voor de kleinere kantoren interessant omdat er op een laagdrempelige en relatief goedkope manier gebruik kan worden gemaakt van preventietools.

Conclusie

AI wordt steeds meer een sparringpartner van de advocaat. Het wordt momenteel al veel gebruikt en onze verwachting is dat dit in de nabije toekomst onmisbaar gaat zijn.
De vier kernwaarden van de NOvA bieden handvatten voor het gebruik van AI en met dit artikel vragen wij ook aandacht voor de gevolgen van de beroepsaansprakelijkheids- en cyberverzekering van uw kantoor.